Foto: VRT1
Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen in België, met jaarlijks meer dan 11.000 nieuwe gevallen. Vroegtijdige opsporing via mammografie kan de overlevingskansen aanzienlijk verhogen. Kim Van Oncen maakt er ons op attent en onze redactie geeft je extra informatie over borstonderzoek.
In een bericht op Instagram trekt een bijschrijft van Kim Van Oncen onze aandacht: "Mammografie time. Borstjes laten checken met extra speciale mensen in mijn achterhoofd. Mis geen controles aub!"
In dit artikel bespreken we het belang van borstonderzoek, de aanbevolen screeningsleeftijd, de beschikbare regelingen in België en hoe je je kunt voorbereiden op een mammografie.
Het belang van borstonderzoek
Borstkanker ontwikkelt zich vaak zonder merkbare symptomen in een vroeg stadium. Daarom is het essentieel om afwijkingen tijdig op te sporen. Zelf je borsten onderzoeken is ook een belangrijke routine die je zelf kan doen.
Hoe doe je zelf borstonderzoek en waar let je op
Kijk naar je borsten in de spiegel:
- Let op veranderingen in vorm, grootte of symmetrie.
- Controleer op huidveranderingen zoals putjes, kuiltjes, roodheid, schilfers of ontstekingen.
- Let op tepelafwijkingen: ingetrokken tepels, afscheiding of zweren.
Voel je borsten met je handen:
- Gebruik de vingertoppen van je drie middelste vingers en voel met een stevige, maar zachte druk.
- Beweeg in cirkelvormige bewegingen van de buitenkant van de borst naar het midden (tepel).
- Vergeet het borstweefsel onder de oksel niet; borstkanker kan zich daar ook ontwikkelen.
- Controleer verschillende houdingen: Doe het onderzoek staand (bijvoorbeeld onder de douche) en liggend, zodat het borstweefsel anders verdeeld is en je alles goed kunt voelen.
Let op knobbels of verdikkingen:
- Niet elke knobbel betekent kanker; borsten kunnen van nature klonterig of ongelijk zijn.
- Let vooral op nieuwe of hardere knobbels die niet weggaan, of knobbels die in korte tijd veranderen.
Let op veranderingen in gevoel:
- Pijn of gevoeligheid kan normaal zijn, maar bijvoorbeeld een plots branderig gevoel verdient aandacht.
Regelmaat is belangrijk
Doe het zelfonderzoek een keer per maand, bij voorkeur een paar dagen na je menstruatie wanneer borsten minder gespannen zijn. Voor vrouwen die geen menstruatie meer hebben, kies een vaste datum elke maand.
Noteer veranderingen
Houd een klein logboek of maak aantekeningen van wat je voelt of ziet, zodat je veranderingen over de tijd kunt volgen.
Bij twijfel, raadpleeg een arts
Neem altijd contact op met je huisarts of gynaecoloog als je iets afwijkends voelt of ziet, ook al lijkt het klein. Vroegtijdige evaluatie is cruciaal.
Bevolkingsonderzoek met gratis mammografie in België
In België wordt vrouwen tussen de 50 en 69 jaar om de twee jaar uitgenodigd voor een gratis mammografie als onderdeel van het bevolkingsonderzoek borstkanker. Deze leeftijdsgroep is gekozen omdat borstkanker op deze leeftijd vaker voorkomt en de voordelen van screening het grootst zijn.
Vrouwen die ouder zijn dan 69 jaar worden niet automatisch uitgenodigd, maar kunnen op eigen initiatief contact opnemen met een mammografisch centrum.
Voorbereiding op een mammografie
Een mammografie is een röntgenonderzoek van de borsten. Om de kwaliteit van de beelden te waarborgen en ongemak te minimaliseren, zijn er enkele voorbereidingen:
- Geen deodorant of bodylotion: Gebruik op de dag van het onderzoek geen deodorant, bodylotion of talkpoeder, omdat deze stoffen de kwaliteit van de beelden kunnen beïnvloeden.
- Kleding: Draag bovenkleding die je gemakkelijk kunt uitdoen, aangezien je bovenlichaam tijdens het onderzoek ontbloot moet zijn.
- Timing: Plan het onderzoek bij voorkeur in de eerste week na je menstruatie, wanneer je borsten minder gevoelig zijn.
- Identiteitsbewijs en voorschrift: Neem je identiteitskaart en, indien van toepassing, een voorschrift van je arts mee naar het onderzoek.
Het onderzoek duurt meestal niet langer dan 30 minuten, inclusief omkleden. De resultaten worden doorgaans binnen twee weken naar je arts gestuurd.
Lees ook: Gezonde pannenkoeken in no-time: dit recept moet je proberen!
Mis je controle niet, vroegtijdige opsporing is levensbelangrijk
Vroegtijdige opsporing van borstkanker door middel van mammografie is cruciaal voor een succesvolle behandeling en genezing. Het is belangrijk om je borsten goed te leren kennen en afwijkingen tijdig te melden bij je arts. Door je goed voor te bereiden op het onderzoek, kun je bijdragen aan de kwaliteit van de beelden en het comfort tijdens het onderzoek.